تکدی‌گری؛ چهره پنهان فقر و بی‌نظمی اجتماعی

پدیده تکدی‌گری، سال‌هاست که در چهره شهرها رخنه کرده و آرام‌آرام به یکی از زخم‌های اجتماعی مزمن تبدیل شده است؛ زخمی که هرچند در ظاهر کوچک به‌نظر می‌رسد، اما در عمق خود نشانه‌ای از فقر ساختاری، ضعف نظارت نهادی و ناهماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است.

در روزهایی که فشارهای اقتصادی و معیشتی بر دوش بسیاری از خانواده‌ها سنگینی می‌کند، شمار متکدیان در معابر شهرکرد نیز رو به افزایش گذاشته است. برخی از این افراد قربانیان واقعی فقر، اعتیاد یا بی‌پناهی‌اند؛ اما در کنار آنان، گروه‌هایی نیز به شکل سازمان‌یافته و تیمی فعالیت می‌کنند که گاه حتی از اتباع بیگانه هستند و با سوءاستفاده از احساسات شهروندان، درآمدهای قابل توجهی به دست می‌آورند. این روند نه تنها چهره‌ی شهر را نازیبا کرده، بلکه موجب عادی‌سازی فقر و آسیب‌های اجتماعی در ذهن جامعه می‌شود.

🔸 وقتی دستگاه‌ها هرکدام وظیفه‌ای دارند اما هماهنگی نیست

قانون‌گذار در آیین‌نامه ساماندهی متکدیان (مصوب هیأت وزیران) و نیز در ماده ۷۱۲ قانون مجازات اسلامی، وظایف مشخصی برای دستگاه‌های مختلف تعیین کرده است.
اما آنچه در عمل دیده می‌شود، نبود هم‌افزایی و تداوم همکاری میان نهادهای مسئول است:

• شهرداری‌ها: شناسایی، جمع‌آوری و ارجاع متکدیان به مراکز حمایتی.

• سازمان بهزیستی: ارائه خدمات روانی، اجتماعی و حرفه‌آموزی.

• نیروی انتظامی: برخورد با باندهای سازمان‌یافته و متکدیان حرفه‌ای.

• دادستانی و قوه قضاییه: پیگیری و مجازات سرشبکه‌ها.

• کمیته امداد و مؤسسات خیریه: پیشگیری از ورود خانوارهای نیازمند به چرخه تکدی‌گری.

مشکل امروز نه «نبود قانون»، بلکه نبود اراده‌ی مشترک و برنامه‌ی مداوم اجرایی است.

🔸 تبعات نادیده گرفتن تکدی‌گری

نادیده گرفتن این پدیده پیامدهایی فراتر از چهره‌ی نازیبای شهر دارد:
✅ گسترش بزه‌های شهری و تشکیل شبکه‌های زیرزمینی تکدی‌گری.
✅ کاهش اعتماد عمومی نسبت به نهادهای حمایتی.
✅ تقویت حس ناامنی و آشفتگی اجتماعی در فضاهای عمومی.
✅ و قربانی شدن کودکان در چرخه فقر و سوءاستفاده.

🔸 ضرورت نگاه انسانی و سیستماتیک

نمی‌توان با نگاهی صرفاً انتظامی به مسئله تکدی‌گری نگریست. در کنار برخورد با باندها، باید برای افراد آسیب‌دیده واقعی، برنامه‌های توانمندسازی، مهارت‌آموزی و بازگشت به زندگی مولد اجرا شود.
شهروندان نیز باید آگاه باشند که کمک نقدی مستقیم، به‌ویژه در مواجهه با متکدیان سازمان‌یافته، در حقیقت تداوم یک زنجیره آسیب‌زا است. کمک‌ها باید از طریق مؤسسات خیریه و نهادهای معتبر هدایت شود.

🔹 سخن پایانی

تکدی‌گری، آینه‌ای است که فقر، بی‌توجهی و ناهماهنگی اجتماعی را به ما نشان می‌دهد.
اگر امروز برای مقابله با آن اقدامی جدی و پایدار صورت نگیرد، فردا نه‌تنها چهره‌ی شهرکرد، بلکه چهره انسانی جامعه زیر غبار بی‌تفاوتی گم خواهد شد.
راه‌حل در دستان همه است: نهادها باید مسئولیت‌پذیر باشند، شهروندان باید آگاه بمانند، و مدیران باید هماهنگ عمل کنند.